نخست: آمارها و پژوهش‌ها نشان می‌دهد هنر صنعت انیمیشن، بدون تردید، توانسته با درهم نوردیدن مرزها و سوار بر موج تغییرات و پیشرفت‌های فراوان در تکنولوژی، به عنوان یکی از موفق ترین و پرسودترین محصولات کشورهایی همچون آمریکا و ژاپن شناخته ‌شود.
این هنر، با نفوذ در موثرترین لایه‌های اجتماعی کشورها ( کودکان و نوجوانان)، نه تنها باعث رشد و شکوفایی خود و دست اندرکارانش شده، بلکه بازاریاب بسیار موفقی برای محصولات جانبی شده، بازارهای اسباب بازی و لباس‌های کشورها را نیز تصاحب کرده است.
به عنوان مثال، براساس آمارها، ژاپن از سود عاید از فروش لوازم جانبی ناشی از انیمیشن‌های موفق، توانسته ۵/۲ برابر فروش نفت کشورمان یعنی بیش از ده‌ها میلیارد دلار عایدی کسب کند.

موعودنوشت: دوم: در کشورمان نیز به فراخور تثبیت لزوم تولید انیمیشن و بهره‌گیری از داشته‌های فنی و نیز محتوایی، اقدام‌هایی صورت گرفته و مراکز فرهنگی هنری مختلفی در این زمینه راه‌اندازی و فعالیت‌هایی کرده و می‌کنند، از آن جمله می‌توان به موسسه فرهنگی صبا، مرکز انیمیشن کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (پیشکسوت تر از بقیه)، مرکز انیمیشن سازی شهرداری تهران، مرکز مطالعات و تولیدات فیلم انیمیشن حوزه هنری و شرکت‌های خصوصی متعدد اشاره کرد.

در این میان بیشترین فعالیت را موسسه فرهنگی صبا داشته و دارد. این موسسه که از اساس برای تامین نیازهای شبکه‌های سیما، راه‌اندازی شده و فعالیت می‌کند، به طور عمده کار ساخت انیمیشن‌های متناسب با ذائقه و نیاز مخاطبان داخلی را بر عهده دارد.

در این موسسه است که با موضوعاتی مختلفی همچون زندگی انبیا و اولیا(ع)، بزرگان فرهنگی و نیز موضوعاتی همچون حکایت‌ها و اندرزهای کهن ایران زمین، دفاع مقدس، اجتماعی و … صدها دقیقه انیمیشن تولید شده و از شبکه‌های مختلف سیما ( استانی و سراسری) پخش می‌شود.

این اقدام درحالی صورت می‌گیرد که انیمیشن‌های سینمایی بسیار موفقی ( به لحاظ تکنیک و فروش) نیز در دنیا تولید می‌شود و به طرق مختلف در دسترس عموم قرار می‌گیرد و حتی در فروشگاه‌های عرضه محصولات فرهنگی و نیز فروشگاه‌های مختلف به عموم مردم عرضه می‌شود و خانواده‌ها برای فرزندانشان آنها را تهیه می‌کنند.

این اقدام به طور ناخودآگاه منجر به مقایسه کیفیت این محصولات شده، به دلیل ضعف مفرط در ساخت انیمیشن‌های داخلی، روز به روز بازار انیمیشن‌های غیر ایرانی پر رونق تر می‌شود.

سوم: این نوشتار قصد مقایسه تکنیک‌هایی که این دو نوع انیمیشن با آنها ساخته می‌شوند، ندارد؛ بلکه یک بررسی است که می‌خواهد نشان دهد کودکان و نوجوانان ایرانی نسبت به هر کدام چه قدر اشتیاق نشان می‌دهند و چرا؟

یکی از بهترین اسناد برای ارزیابی موفقیت هر اثر انیمیشن، میزان عرضه و تقاضای ابزارهای جانبی همچون اسباب بازی، جاکلیدی، لوازم التحریر، برچسب، لباس و … است.

بنابراین یکی از راه‌های دریافت میزان اشتیاق بچه‌ها نسبت به انیمیشن‌های خارجی میزان تقاضا برای خرید لوازم جانی به خصوص اسباب بازی های ساخته شده براساس انیمیشن‌های خارجی است.

امروز دیگر در کمترین فروشگاه اسباب بازی است که عروسک‌های میکی موس، پلنگ صورتی، باربی، شرک، نمو به فروش نرسد. نگارنده در یک مجتمع خرید، پس از پرسش از چندین فروشگاه متوجه شد که علت این عرضه فراوان، تقاضای بالای خانواده‌هاست.

بنابراین انیمیشن‌های خارجی نه تنها در قالب نرم افزار به خوبی فروش رفته‌اند بلکه باعث شده‌اند ابزارهای جانبی نیز به همین نسبت به خوبی فروخته شود.

با دقت بیشتر برای درک علت علاقه‌ی بچه‌ها، به راحتی می‌توان دریافت در خلق انیمیشن‌های خارجی، آن چنان دقتی در لحظه لحظه اثر، و نیز در خلق شخصیت‌های آن‌ها چنان مهندسی فرهنگی دقیقی صورت گرفته است که بدون تردید و به طور مستقیم، این نوع آثار خودشان را به عنوان اسباب بازی جذاب، در اذهان بچه‌ها تثبیت کرده و می‌کنند.

این ها همگی در حالی است که در تولیدات موسسه صبا به هیچ وجه نمی‌توان تحلیلی درست از شکل ارایه آثار و نیز مهندسی فرهنگی برای خلق شخصیت‌ها و … یافت.

این درحالی است که نگارنده در گفت و گو با چند تن از دست اندرکاران تولید متوجه شد دستمزدهایی که این موسسه به عوامل مربوطه می‌پردازد از بالاترین دستمزدها، حتی سینمایی، بالاتر است.

به عنوان مثال فیلمنامه نویسان، دستمزدی در حدود دو برابر یک فیلمنامه نویس سینمایی دریافت می‌کنند.

اگر هزینه بسیار بالای پیش تولید، تولید و پس تولید ( فرایند آماده کردن محصولات انیمیشن) را در نظر بگیریم متوجه می‌شویم سازمان صدا و سیما در قبال این محصولات بی اثر هزینه‌های فراوانی نیز متحمل می‌شود.

بالاخره: در واقع می‌توان نتیجه گرفت سازمان صدا و سیما با صرف بودجه‌های گزاف محصولاتی را تولید می‌کند که اگر شوق و انگیزه‌ای در بچه‌ها، برای دیدن و نیز به خاطر سپردن به وجود آورد، به قدری نیست که بتواند با محصول مشابه خارجی رقابت کند.

دریافت این که، موسسه صبا، بی هیچ پشتوانه‌ی زیبایی شناسانه و پژوهشی، دست به تولید صدها ساعت انیمیشن می‌زند نیاز به صرف وقت و هزینه‌های بسیار ندارد، کافی است مدیران ارجمند از محدوده‌ی اطراف خود خارج شده و به پژوهش‌های غیر قابل اطمینانی که صحتشان به هیچ وجه تایید شده نیست اکتفا نکرده، از چند کودک و نوجوانی که سر راهشان می‌بینند سوال کنند.

خدمت موسسه صبا، با صرف بودجه‌ی فراوان از کشور و نیز ایجاد بازار برای محصولات خارجی موضوعی است که بعید به نظر می‌رسد از دید مدیران ارشد سازمان صدا و سیما دورمانده باشد، …..